روشی است که با استفاده از آن پزشک می ‌تواند به خوبی دهانه رحم فرد را مشاهده کند و مورد بررسی قرار دهد.

مدت زمان ۵ الی ۱۰ دقیقه‌ ای برای انجام دادن کولپوسکوپی لازم می ‌باشد.

عملکرد آن بسیار شبیه تست پاپ اسمیر است ولی برای انجام دادن کولپوسکوپی پزشک از دوربینی به نام کولپوسکوپ برای بزرگنمایی کردن ناحیه مورد نظر جهت مشاهده استفاده می ‌کند.

زمانی استفاده از کولپوسکوپی تجویز می‌ شود که تست پاپ نتایج غیر طبیعی را نشان دهد و پزشک برای بررسی ‌های بیشتر با استفاده از کولپوسکوپ ناحیه مورد نظر را مشاهده می کند.

دلایل استفاده از کولپوسکوپی

زمانی که نیاز به بررسی ‌های بیشتر از دهانه رحم است، انجام کولپوسکوپی برای فرد تجویز می‌ گردد.

معمولا در شرایط زیر این روش را مورد استفاده قرار می ‌دهند:

• زمانی که نتیجه حاصل شده از تست پاپ اسمیر نشان دهنده مورد غیر طبیعی باشد.
• زمانی که در طی انجام دادن معاینه لگنی، دهانه رحم ظاهری غیر طبیعی داشته باشد.
• زمانی که با توجه به آزمایشات انجام شده فرد مبتلا به ویروس hpv باشد و به درمان زگیل تناسلی بپردازد.
• در صورتی که فرد خونریزی داشته باشد ولی دلیلی برای خونریزی وجود نداشته باشد و یا در شرایطی که مشکلی دیگر وجود داشته باشد.

به طور کلی با استفاده از کولپوسکوپی می ‌توان سرطان موجود در دهانه رحم، فرج و واژن و همچنین زگیل تناسلی را مشاهده نمود.

مراحل انجام کولپوسکوپی

کولپوسکوپی یک روش تشخیصی است که برای بررسی دقیق‌تر دهانه رحم، واژن و ناحیه تناسلی زنان استفاده می‌شود.

این فرآیند معمولاً توسط پزشک متخصص زنان دکتر فاطمه هادی و به‌منظور بررسی نتایج غیرطبیعی آزمایش پاپ اسمیر یا علائم مشکوک به مشکلات دهانه رحم انجام می‌شود.

در ابتدا، بیمار باید در وضعیت راحتی قرار بگیرد، معمولاً در حالت دراز کشیده روی تخت معاینه، مشابه معاینه‌های معمولی زنان.

سپس، پزشک از یک ابزار به نام اسپکولوم استفاده می‌کند تا دهانه رحم و واژن را باز کند و دید بهتری به ناحیه مورد نظر فراهم کند.

در مرحله بعد، پزشک کولپوسکوپ را که شبیه به یک میکروسکوپ بزرگ است، به‌طور غیرتهاجمی به ناحیه تناسلی نزدیک می‌کند.

این دستگاه دارای یک عدسی است که امکان مشاهده دقیق‌تر بافت‌ها را فراهم می‌کند.

در طول این فرایند، پزشک نواحی مشکوک به تغییرات سلولی یا بیماری‌ها را بررسی کرده و در صورت لزوم از محل‌هایی که به‌نظر غیرطبیعی می‌رسند، نمونه‌برداری (بیوپسی) انجام می‌دهد.

بیوپسی معمولاً برای بررسی دقیق‌تر سلول‌ها و تشخیص احتمالی سرطان یا تغییرات پیشرفته سلولی ضروری است.

پس از پایان کولپوسکوپی، پزشک نتایج معاینه و بیوپسی را بررسی کرده و در صورت نیاز درمان‌های اضافی یا آزمایشات بیشتر را توصیه می‌کند.

معمولاً پس از انجام کولپوسکوپی، بیمار می‌تواند به‌سرعت به فعالیت‌های روزمره خود بازگردد، اما ممکن است در برخی موارد کمی خونریزی خفیف یا گرفتگی‌های شکمی وجود داشته باشد.

این عوارض معمولاً موقتی هستند و بعد از چند ساعت یا چند روز بهبود می‌یابند.

پزشک ممکن است دستوراتی برای مراقبت‌های بعدی و پیشگیری از عفونت یا التهاب به بیمار بدهد.

بهترین زمان انجام کولپوسکوپی

زمانی که نتیجه حاصل از تست پاپ اسمیر مثبت بوده و یا آزمایش مربوط به ویروس hpv نشان دهنده ابتلا به این ویروس باشد، برای تایید کردن سرطان موجود در دهانه رحم و همچنین بررسی کردن میزان پیشرفت سرطان و بافت‌ هایی که درگیر شده‌اند، از کولپوسکوپی استفاده می ‌کنند.

از این رو بهترین زمان استفاده از روش کولپوسکوپی، بعد از انجام تست پاپ اسمیر و تست hpv و داشتن نتیجه مثبت این تست ها است‌.

طریقه انجام دادن کولپوسکوپی

روند کار برای انجام کولپوسکوپی همانند انجام دادن تست پاپ اسمیر است و برای انجام آن نیاز به بیهوش کردن فرد نیست.

شخص مورد نظر باید روی میز معاینه خوابیده و پا های خود را در قسمت رکاب قرار دهد.

با استفاده از اسپکولوم دهانه واژن را باز کرده تا بتوان به خوبی داخل آن را مشاهده نمود.

پزشک با استفاده از کولپوسکوپ اقدام به نگاه کردن داخل واژن و دهانه رحم از طریق لنز نوری موجود در کولپوسکوپ می کند.

به وسیله ی آن به خوبی داخل واژن را می ‌توانند ببینند البته این را هم بگوییم که دستگاه کولپوسکوپ در خارج از واژن قرار دارد و وارد واژن نمی‌شود.

پزشک مورد نظر با استفاده از سواب پنبه آغشته به اسید استیک که نوعی محلول سرکه‌ است و مالیدن آن به دهانه رحم باعث می‌شود که بهتر بتواند دهانه رحم را مشاهده کند.

استفاده از این محلول کمی احساس سوزش برای فرد را به همراه دارد.

چنانچه در طی انجام کولپوسکوپی موارد غیر طبیعی را پزشک مشاهده کند از آن ناحیه اقدام به نمونه برداری کرده و آن را مورد آزمایش قرار می دهد.

نکات رعایت شده پیش از انجام کولپوسکوپی

• در صورت باردار بودن حتماً باید این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید.
• در زمان بارداری می ‌توان کولپوسکوپی را انجام داد ولی بیوپسی به دلیل ایجاد خونریزی انجام نمی‌شود.
• باید زمان انجام دادن کولپوسکوپی را با زمان پریودی خود تنظیم کنید و به گونه ای برنامه ریزی کنید که در آن زمان پریود نباشید تا پزشک خیلی راحت تر بتواند دهانه رحم شما را مشاهده نماید.
• مدت زمانی ۴۸ ساعت پیش از انجام کولپوسکوپی باید از داشتن رابطه جنسی و وارد کردن هر چیزی چون تامپون، کرم و …به داخل واژن خود خودداری کنید زیرا روی نتیجه کولپوسکوپی تاثیر می گذارد.
• می ‌توانید در روز انجام دادن این آزمایش از قرص مسکن چون استامینوفن و ایبوپروفن استفاده کنید تا درد کمتری را حس کنید.
• چنانچه از داروهای رقیق کننده خون استفاده می‌ کنید باید چند روز پیش از انجام کولپوسکوپی مصرف آنها را قطع کنید و حتماً در رابطه با آنها به پزشک خود اطلاع دهید.

چرا کولپوسکوپی همراه با بیوپسی انجام می‌شود؟

در مواردی که پزشک از طریق کولپوسکوپی ناهنجاری‌هایی در بافت دهانه رحم مشاهده کند، معمولاً از بیوپسی استفاده می‌شود.

بیوپسی به معنای برداشتن نمونه‌ای از بافت مشکوک برای بررسی بیشتر و تشخیص سرطان یا سایر ناهنجاری‌هاست.

این نمونه‌برداری می‌تواند در تشخیص نهایی بیماری نقش کلیدی ایفا کند.

موارد رخ داده بعد از انجام دادن کولپوسکوپی

بعد از اینکه این آزمایش را انجام می ‌دهند فرد می ‌تواند به زندگی عادی خود بازگردد و چنانچه بیوپسی انجام نداده باشد ممکن است که فقط برای یک الی دو روز مقداری لکه بینی داشته باشد.

چنانچه همراه با انجام کولپوسکوپی بیوپسی نیز انجام شده باشد ممکن است که علائم زیر در فرد ظاهر شود:

• ممکن است که فرد دچار خونریزی جزئی در ناحیه واژن شود.
• ممکن است درد خفیفی را برای چند روز در ناحیه واژن خود حس کند.
• ممکن است فرد به دلیل استفاده از محلول اسید استیک ترشحاتی قهوه ای و یا سیاه رنگ را مشاهده نماید.

آیا کولپوسکوپی جراحی محسوب می شود؟

کولپوسکوپی جراحی نیست، اما بیوپسی یک عمل جراحی جزئی در نظر گرفته می شود.

بیوپسی گاهی اوقات به عنوان بخشی از کولپوسکوپی انجام می شود.

اگر پزشک در طول کولپوسکوپی هر گونه ناهنجاری پیدا کرد، می تواند از بافت مشکوک نمونه برداری کند.

این روش بدون درد می باشد و کمتر از 30 دقیقه طول می کشد و نیازی به بستری شدن در بیمارستان نمی باشد.

اگه نتیجه بیوپسی نشان دهنده بافت غیرطبیعی باشه چه کاری باید انجام داد؟

نمونه های گرفته شده در بیوپسی به ازمایشگاه فرستاده خواهند شد تا نتایج جمع آوری شود.

نتایج بیوپسی معمولاً ظرف 2تا 10 روز آماده می شود.

اگه نتیجه بیوپسی نشان دهنده دیسپلازی خفیف دهانه رحم باشد، احتمالا دکتر از شما می خواهد به صورت دوره ای که آزمایش پاپ اسمیر انجام بدید.

البته دیسپلازی خفیف ممکن هست خود به خود از بین برود.

اما اگر سلول‌های پیش سرطانی دیده شود توسط روش های زیر درمان می شود.

اما اگر تمام سلول‌های غیرطبیعی در طول بیوپسی جدا شود احتمالا دیگر نیازی به درمان نیست.

درمان های پیشرفته تر برای سلول های پیش سرطانی عبارتند از:

• بیوپسی مخروطی
• سرما درمانی
• روش برداشتن الکتروجراحی حلقه

روش برش الکتروسرجری حلقه ای

یک حلقه سیمی که با برق کار می کند سلول های غیر طبیعی را از بین می برد.

بیوپسی مخروطی

نمونه ای مخروطی شکل از بافت که حاوی سلول های غیر طبیعی است از دهانه رحم خارج می شود.

سرما درمانی

مواد شیمیایی سرد، مانند نیتروژن مایع، سلول های غیر طبیعی را از بین می برند.

جراحی لیزر

پرتو لیزر گرم شده سلول های غیر طبیعی را از بین می برد.

در موارد جدی تر، امکان دارد با جراحی کل رحم برداشته می شود.

خطرات انجام دادن کولپوسکوپی

استفاده از این روش معمولاً عوارض بسیار کمی داشته و یا بدون عارضه است و روش امن محسوب می‌شود.

از جمله عارضه ‌های احتمالی که ممکن است این روش با خود به همراه داشته باشد می‌ توان به موارد زیر اشاره نمود:

• ممکن است که باعث خونریزی شدید برای فرد شود.
• ممکن است موجب ایجاد عفونت گردد.
• ممکن است که باعث ایجاد درد های لگنی شود.

چنانچه بعد از انجام کولپوسکوپی موارد زیر را مشاهده کردید باید سریع به پزشک زنان مراجعه نمایید:

• اگر میزان خونریزی به قدری شدید باشد که از میزان خونریزی در زمان قاعدگی نیز بیشتر شود باید حتماً به پزشک اطلاع دهید.
• در صورت تب و لرز کردن باید به پزشک مراجعه نمود زیرا ممکن است نشانه ای از عفونت باشد‌.
• چنانچه در ناحیه شکم دارای درد شدیدی باشید باید این موضوع را به پزشک خود اطلاع دهید.

موارد احتیاط پس از کولپوسکوپی

پس از انجام کولپوسکوپی، معمولاً بیمار می‌تواند به زندگی روزمره خود بازگردد.

اما در صورتی که بیوپسی نیز انجام شده باشد، ممکن است علائمی مانند خونریزی یا ترشحات قهوه‌ای و سیاه رنگ مشاهده شود.

در صورتی که موارد زیر را تجربه کردید، باید سریعاً به پزشک مراجعه کنید:

• خونریزی شدید
• تب و لرز
• درد شدید در ناحیه شکم

مزایا کولپوسکوپی

کولپوسکوپی یکی از روش‌های مهم و مفید در تشخیص مشکلات دهانه رحم و سایر نواحی تناسلی است.

این روش به پزشکان این امکان را می‌دهد که با بزرگ‌نمایی دقیق‌تر، بافت‌های ناحیه تناسلی را بررسی کنند و هرگونه تغییر غیرطبیعی را شناسایی کنند.

از مزایای اصلی کولپوسکوپی این است که این روش غیرتهاجمی است و به پزشک اجازه می‌دهد تا بررسی دقیقی از وضعیت دهانه رحم و واژن داشته باشد، بدون آنکه نیاز به جراحی یا اقدام‌های پیچیده باشد.

به علاوه، در صورت مشاهده نواحی مشکوک، می‌توان نمونه‌برداری انجام داد تا تشخیص دقیق‌تری از وضعیت سلولی به‌دست آید.

یکی دیگر از مزایای کولپوسکوپی، قابلیت تشخیص زودهنگام تغییرات سلولی است که می‌تواند به پیشگیری از سرطان دهانه رحم کمک کند.

این روش به‌ویژه در زنانی که آزمایش پاپ اسمیر غیرطبیعی داشته‌اند یا علائم مشکوک به مشکلات دهانه رحم را تجربه می‌کنند، بسیار مفید است.

کولپوسکوپی به پزشکان این امکان را می‌دهد که به‌طور سریعتر و دقیق‌تر تشخیص دهند که آیا نیاز به درمان اضافی یا پیگیری‌های بیشتر وجود دارد یا خیر.

این تشخیص‌های زودهنگام می‌تواند در درمان بهتر و کاهش خطرات بیماری‌های جدی نظیر سرطان دهانه رحم تأثیرگذار باشد.

معایب کولپوسکوپی

با وجود اینکه کولپوسکوپی یک روش تشخیصی مهم است، اما این فرآیند بدون معایب نیست.

یکی از اصلی‌ترین معایب این روش، امکان بروز درد یا ناراحتی در حین انجام کولپوسکوپی است.

بسیاری از زنان ممکن است در حین استفاده از اسپکولوم یا انجام بیوپسی، احساس فشار، درد خفیف یا گرفتگی داشته باشند.

این ناراحتی ممکن است برای برخی از زنان به‌ویژه در صورت داشتن سابقه مشکلات جنسی یا پزشکی، آزاردهنده باشد.

در صورتی که بیوپسی انجام شود، ممکن است فرد احساس درد بیشتری داشته باشد که نیاز به مراقبت‌های بعدی برای کاهش ناراحتی دارد.

علاوه بر این، کولپوسکوپی در برخی موارد می‌تواند به نتیجه‌گیری‌های نادرست یا نیاز به آزمایش‌های بیشتر منجر شود.

به‌طور مثال، اگر بیوپسی انجام شود، ممکن است نتایج آن نیاز به تفسیر دقیق‌تری داشته باشد و در برخی مواقع، این ممکن است باعث ایجاد اضطراب یا نگرانی در بیماران شود.

در صورتی که پزشک به نتایج غیرطبیعی در کولپوسکوپی پی ببرد، ممکن است بیماران به درمان‌های اضافی یا پیگیری‌های طولانی‌مدت نیاز پیدا کنند.

این امر ممکن است فشار روانی و اضطراب بیشتری را برای فرد ایجاد کند.

انجام بیوپسی از دهانه ی رحم در هنگام کولپوسکوپی

انجام دادن بیوپسی از دهانه رحم باعث ایجاد احساسی در فرد می‌شود که این احساس با توجه به قسمت بافتی که جهت بیوپسی برمی‌ دارند در فرد ایجاد می گردد که عبارت هستند از:

• انجام بیوپسی از گردنه رحم که ممکن است کمی احساس فشار و یا درد را برای فرد ایجاد کند.
• انجام بیوپسی از ناحیه واژن که معمولاً احساس درد بسیار ناچیزی دارد ولی چنانچه در قسمت پایین واژن و نزدیک فرج باشد ممکن است برای فرد دردناک ‌تر باشد و در این مواقع پزشک از بی‌حسی موضعی برای وی استفاده می ‌کند.

کولپوسکوپی و تشخیص سرطان دهانه رحم

سرطان دهانه رحم یکی از شایع‌ترین انواع سرطان‌ها در زنان است.

کولپوسکوپی می‌تواند به پزشکان در تشخیص زودهنگام این سرطان کمک کند.

با استفاده از این روش، تغییرات اولیه در سلول‌های دهانه رحم که ممکن است منجر به سرطان شوند، شناسایی و درمان می‌شود.

مراقبت‌های بعد از انجام کولپوسکوپی

این روش تشخیصی دوره نقاهت خاصی ندارد و فرد می تواند پس از آن به فعالیت های روزانه خود بپردازد اما نکاتی وجود دارد که باید به آنها توجه کنید که عبارتند از:

پس از انجام کولپوسکوپی و بیوپسی، ممکن است شما نیاز به مراقبت‌های خاصی داشته باشید:

از استفاده از تامپون یا داشتن رابطه جنسی برای حداقل یک هفته خودداری کنید.

در صورت تجربه لکه‌بینی یا ترشحات قهوه‌ای، نگران نباشید، این موارد معمولاً به دلیل استفاده از محلول‌های ویژه در طول کولپوسکوپی رخ می‌دهد.

احتمالا ترشحات قهوه ای رنگ به مدت هفت تا ده روز وجود دارد.

در صورتی که درد یا ناراحتی دارید، می‌توانید از مسکن‌های خفیف استفاده کنید.

بسته به عمق کار انجام شده در این روش تشخیصی، ممکن است تا چند روز پس از این روش ترشحات خونی داشته باشید یا ترشحات واژن را افزایش دهید که با کمک داروها برطرف می شود و جای نگرانی نیست.

لازم است بدانید که استفاده از مواد در هنگام کولپوسکوپی ممکن است باعث تحریک شود که با شستن مواد برطرف می شود و جای نگرانی نخواهد بود.

پزشک پمادها و قرص های خوراکی را تجویز می کند که باید طبق دستور پزشک مصرف و مصرف کنید.

فرق بین کولپوسکوپی و پاپ اسمیر

تست پاپ اسمیر را برای جمع آوری کردن سلول‌ های موجود در دهانه رحم انجام می ‌دهند و با استفاده از آن نمونه سلول ‌های موجود در دهانه رحم را از لحاظ سرطانی غیر سرطانی بودن مورد بررسی قرار می‌ دهد.

چنانچه نتیجه حاصل از تست پاپ اسمیر نشان دهنده وجود سلول‌ های غیر طبیعی بود آن زمان پزشکی را تجویز می‌ کند تا مورد را بهتر بررسی کند و در مورد تایید یا رد این موضوع تصمیم گیری شود.

برای انجام تست پاپ اسمیر از قسمت بافت دهانه ی رحم بخشی را خراشیده و جهت تست بر می دارند.

ولی در کولپوسکوپی سلول های غیر طبیعی موجود را خراش داده و از آنها بیوپسی را انجام می دهند.

آیا انجام دادن کولپوسکوپی همراه با درد است؟

کولپوسکوپی یک روش تشخیصی است که برای بررسی دقیق‌تر دهانه رحم، واژن و قسمت‌های دیگر ناحیه تناسلی به کار می‌رود.

این آزمایش به ویژه برای بررسی نتایج غیرطبیعی آزمایش پاپ اسمیر یا علائم مشکوک به سرطان دهانه رحم انجام می‌شود.

این روش، پزشک از دستگاهی به نام کولپوسکوپ که شبیه به میکروسکوپ است استفاده می‌کند تا با بزرگ‌نمایی، مناطق مشکوک را به دقت بررسی کند.

در اغلب موارد، کولپوسکوپی خود فرایند دردناکی ندارد، اما ممکن است احساس ناراحتی خفیف یا فشار وجود داشته باشد.

در طول کولپوسکوپی، پزشک با استفاده از یک ابزار مخصوص (اسپکولوم) ناحیه واژن را باز می‌کند تا دید بهتری به دهانه رحم داشته باشد.

این ابزار می‌تواند کمی ناراحتی ایجاد کند، به ویژه برای افرادی که قبلاً تجربه رابطه جنسی دردناک یا معاینه‌های مشابه را داشته‌اند.

اگر دهانه رحم تحریک‌پذیر باشد یا فرد در زمان معاینه در وضعیت استرسی قرار داشته باشد، ممکن است احساس فشار یا درد خفیف در ناحیه واژن یا رحم داشته باشد.

اگر در طول کولپوسکوپی، نمونه‌برداری از بافت (بیوپسی) نیز انجام شود، ممکن است فرد احساس درد یا ناراحتی بیشتری را تجربه کند.

این نمونه‌برداری معمولاً برای بررسی سلول‌های غیرعادی یا مشکوک انجام می‌شود.

درد ناشی از بیوپسی معمولاً مشابه درد پریود و در بعضی از موارد، احساس گرفتگی و اسپاسم در ناحیه شکم ممکن است رخ دهد.

این درد معمولاً موقتی است و پس از چند ساعت یا نهایتاً چند روز از بین می‌رود.

برای کاهش ناراحتی، پزشک ممکن است داروهای مسکن خفیفی را توصیه کند.

در نهایت، به‌طور کلی کولپوسکوپی به عنوان یک روش تشخیصی غیرتهاجمی در نظر گرفته می‌شود و بیشتر افراد آن را به‌عنوان یک تجربه نسبتاً بی‌درد سر می‌یابند.

با این حال، میزان ناراحتی تجربه‌شده در افراد مختلف متفاوت است و بستگی به وضعیت فیزیکی و روانی فرد دارد.

در صورت بروز هرگونه ناراحتی شدید یا ادامه‌دار، توصیه می‌شود با پزشک معالج مشورت کرده و راهکارهای مدیریت درد را بررسی کنید.

سوالات متداول

تفاوت بین کولونوسکوپی و کولپوسکوپی چیست؟

کولونوسکوپی یک روش پزشکی است که در آن یک لوله در قسمت پایین بدن شما قرار می گیرد تا روده بزرگ شما بررسی شود.

کولون به نام روده بزرگ یا روده نیز شناخته می شود.

کولپوسکوپی یک روش پزشکی است که در آن متخصص از یک میکروسکوپ پرقدرت برای مشاهده دهانه رحم پس از نتیجه غیرطبیعی تست پاپ استفاده می کند.

زمان انجام کولپوسکوپی چقدر می باشد؟

کولپوسکوپی معمولاً در بیمارستان یا کلینیک انجام می شود. معمولاً هم حدود 15 تا 20 دقیقه طول میکشه و بعد از آن می توانید به خانه برگردید.