رشد و تکثیر بیش از حد سلول ها به صورت غیر طبیعی باعث ایجاد توده های سرطانی می‌شود که برای مقابله کردن با سرطان و درمان آن از روش های مختلفی استفاده می کنند که یکی از آنها رادیوتراپی یا همان پرتودرمانی است.

در این مقاله شما را با رادیوتراپی بیشتر آشنا می کنیم.

رادیوتراپی چیست؟

رادیوتراپی یا پرتودرمانی یکی از روش هایی است که جهت درمان کردن سرطان به کار می رود.

در رادیوتراپی از طریق به کارگیری ذرات پر انرژی چون اشعه گاما و همچنین پرتو های الکترونی یا نوعی انرژی خاص، مانع از رشد سلول ها و تقسیم آنها می‌شوند و موجب کوچک شدن و از بین رفتن سلول های سرطانی می گردند.

استفاده از رادیوتراپی با هدف حذف سلول های سرطانی و از بین بردن آنها انجام می‌شود به طوری که به سلول های سالم آسیبی وارد نشود.

ولی این امکان وجود دارد که سلول های سالم مجاور سلول های سرطانی نیز دچار آسیب شوند و جلوی رشد آنها گرفته شود.

رادیوتراپی قسمتی از درمان سرطان است به گونه ای که بعد از انجام جراحی برای حذف سلول های سرطانی باقیمانده و پیش از آن نیز برای کوچک کردن توده های سرطانی مورد استفاده قرار می گیرد.

با استفاده از آن شیمی درمانی در کرج نیز موثر تر واقع می‌شود و معمولا همراه با آن برای تاثیرگذاری بیشتر به کار می رود.

تفاوت شیمی درمانی و پرتودرمانی

در پرتودرمانی یا رادیوتراپی با استفاده از پرتوهای یونیزان‌ و تولید کردن یون هایی که مثبت و منفی هستند موجب ایجاد تاثیر در DNA بافت ها شده و به آنها آسیب می زند و مرگ سلول ها را به همراه دارد.

از آنجا که سلول های سرطانی بیشتر در داخل بدن ایجاد می‌شوند برای رسیدن پرتو ها به آنها، باید این پرتو ها از اندام های مختلف عبور کنند و به سلول های سرطانی تابیده شوند.

در رادیوتراپی با استفاده از پرتوهای متعدد موجب تمرکز روی ناحیه مورد نظر که تومور دارد شده و سلول های سرطانی را از بین می برند.

ولی شیمی درمانی با استفاده از دارو های شیمیایی که به صورت خوراکی یا وریدی هستند سلول سرطانی را از بین می برند ولی روی منطقه ی خاصی تمرکز ندارند و بیشتر روی سلول های سرطانی که در حال تکثیر هستند اثر می گذارند.

پرتو درمانی را تنها یک بار در یک ناحیه می توان مورد استفاده قرار داد (اما در قسمت های دیگر دوباره قابل استفاده است)، ولی شیمی درمانی را هر چند وقت یکبار با تجویز پزشک می توان مورد استفاده قرار داد.

انواع رادیوتراپی یا پرتودرمانی

رادیوتراپی یا پرتودرمانی دارای ۳ نوع است :

• رادیوتراپی خارجی
• رادیوتراپی داخلی
• رادیوتراپی سیستماتیک

پرتودرمانی خارجی

رایج ترین نوع پرتودرمانی است که از طریق دستگاه خارج از بدن موجب تابش اشعه به بافت سرطانی میشوند و این کار را برای چند هفته و هر هفته دوبار انجام می دهند. مدت زمان انجام این نوع پرتودرمانی ۲۰ دقیقه الی ۳۰ دقیقه است.

این روش پرتودرمانی معمولا به صورت سرپایی انجام می گیرد و به بستری کردن بیمار نیازی نمی باشد. این روش درمانی برای درمان سرطان سینه، سرطان مثانه، سرطان رحم، سرطان پروستات و … مورد استفاده قرار می گیرد.

پرتو درمانی خارجی را بعضی اوقات جهت کم کردن علائم سرطان و درد ایجاد شده به کار می گیرند‌

پرتودرمانی داخلی

این روش، روشی موضعی جهت درمان کردن سرطان بوده به گونه ای که منبع مربوط به اشعه، به داخل بافت تومور مورد نظر یا ناحیه ای نزدیک به آن تابانده می‌شود.

این منبع اشعه گاهی اوقات برای مدت زمانی در بدن باقی می ماند و سپس آن را بر می دارند.

در این روش بافت های سالم هیچ گونه آسیبی نمی بینند و فقط بافت های سرطانی مورد هدف قرار می گیرند.

پرتودرمانی داخلی را می توان به صورت سرپایی یا همراه با بستری انجام داد و در سرطان های سر و گردن، سرطان دهانه رحم و پستان، سرطان ریه و … کاربرد دارد.

این روش درمانی را همراه با دیگر روش ها مثل انجام رادیوتراپی خارجی، شیمی درمانی و … مورد استفاده قرار می گیرد.

پرتودرمانی سیستمیک

پرتودرمانی سیستمیک انجام پرتودرمانی داخلی همراه با منبع مایع است.

در این روش داروی رادیواکتیو را با بلعیدن یا تزریق کردن و از راه خون به بافت سرطانی رسانده و موجب از بین رفتن سلول های سرطانی میشوند.

این مایع در داخل ادرار، بزاق دهان و عرق فرد بیمار وجود دارد از این رو باید فرد بیمار در تماس با دیگران احتیاط های لازم را انجام دهد.

عوامل تاثیر گذار در رادیوتراپی

• نوع سرطان
• سایز و اندازه تومور
• محل قرارگیری تومور
• سلامت بدنی شخص بیمار
• فاصله ای که توده با بافت سالم و حساس دارد.

عملکرد رادیوتراپی

انجام رادیوتراپی موجب ایجاد تاثیر و آسیب روی DNA سلول های سرطانی شده و اینگونه موجب از بین بردن آنها میشود.

آسیب وارد شده به  دو صورت انرژی یا ذرات باردار صورت می گیرد و از طریق یونیزاسیون مستقیم یا غیر مستقیم موجب ایجاد تاثیر روی DNA می‌شود.

درمان از طریق فوتون یا ذرات باردار، با به وجود آمدن رادیکال های آزاد و آسیب رساندن به DNA صورت می گیرد.

سلول های سرطانی تمایز نیافته که به سلول های بنیادی بیشتر شباهت دارند در مقایسه با سلول های سالمی که تمایز یافته اند بیشتر تکثیر میشود و  دارای توانایی کمی برای بازسازی آسیب هستند.

آسیب مربوط به رشته DNA در زمان تقسیم سلول منتقل می‌ گردد و آسیب های ایجاد شده در DNA باعث مرگ سلول ها و کم شدن سرعت تکثیر می گردد.

هدف از رادیوتراپی

رادیوتراپی با هدف های زیر مورد استفاده قرار می گیرد:

• برای درمان کردن توده های سرطانی در مراحل اولیه یا کوچک کردن آنها
• برای جلوگیری از عود دوباره سرطان
• درمان کردن علائم ناشی از سرطان پیشرفته
• برای درمان کردن سرطان‌هایی که دوباره عود می کنند و بازمی گردند.
• برای کنترل کردن تومورها

کمو رادیوتراپی چیست؟

گاهی اوقات برای بیماران سرطانی باید همزمان از پرتودرمانی و شیمی درمانی استفاده کرد، به ترکیب این دو روش کمورادیوتراپی می‌گویند.

از داروی سایتوتوکسیک یا داروهایی که موجب سرکوب سلول های سرطانی میشود‌ برای شیمی درمانی استفاده می کنند و این داروها موجب حساسیت سلول های سرطانی در مقابل پرتودرمانی می‌شوند و اثرگذاری آن را افزایش می دهند.

استفاده از این روش درمانی روی یکسری از سرطان ها جوابگو است و عوارض جانبی شدیدتری را برای بیمار به همراه دارد.

مواردی که پیش از رادیوتراپی باید رعایت کرد

پیش از انجام رادیوتراپی باید یکسری موارد را بیمار رعایت کند و مراقبت های خاصی را انجام دهد.

این موارد جهت اثربخشی بیشتر و کارایی رادیوتراپی انجام می گیرد به گونه ای که عوارض کمتری را برای بیمار به همراه داشته باشد.

از جمله نکاتی که بیمار باید پیش از پرتودرمانی رعایت کند می توان به موارد زیر اشاره نمود:

بیمار نباید باردار باشد.

باردار بودن فرد بیمار یا همسر وی در زمان رادیوتراپی، موجب ایجاد تاثیر منفی روی جنین شده و به او آسیب وارد می کند.

باید برای انجام رادیوتراپی باردار نبوده و حتما در حین رادیوتراپی نیز از روش های پیشگیری از بارداری استفاده شود.

پزشک خود را در جریان ابزار های پزشکی که در بدنتان قرار دارد، بگذارید.

در صورت انجام جراحی قلبی و استفاده از باتری قلبی باید حتما پزشک از آن اطلاع داشته باشد زیرا ممکن است انجام رادیوتراپی روی این ابزار ها اثر بگذارد‌.

باید به مراقبت های پوستی اهمیت زیاد دهید.

استفاده از رادیوتراپی روی پوست مخصوصا در محل سرطان تاثیر می گذارد پس بهتر است در نواحی انجام رادیوتراپی از پوست خود مراقبت های لازم را انجام دهید.

مصرف سیگار را کنار بگذارید.

استفاده نکردن از سیگار موجب اثربخشی زیاد رادیوتراپی می‌شود و عوارض ناشی از آن را کاهش می دهد.

مراقبت‌های پس از رادیوتراپی

پس از انجام رادیوتراپی، رعایت برخی مراقبت‌ها ضروری است تا بیمار بتواند به سرعت بهبود یابد و عوارض ناشی از درمان کاهش یابد:

• نوشیدن مایعات فراوان برای تسکین دردهای گلو و زخم‌های احتمالی.
• استفاده از رژیم‌های پرکالری و پروتئین‌دار برای افزایش انرژی.
• استراحت کافی و کاهش فعالیت‌های سنگین.
• در صورت بروز تهوع و استفراغ، استفاده از غذاهای سبک و کم‌چرب.
• پرهیز از مصرف نوشیدنی‌های گازدار.

چگونگی انجام رادیوتراپی

رادیوتراپی به شرح زیر انجام می شود.

فرایند مربوط به پرتودرمانی خارجی

در این روش بیمار روی سطحی که در زیر آن دستگاهی بزرگ قراردارد دراز کشیده، بعد تکنسین بیمار را وارد دستگاه می کند.

در زمان انجام رادیوتراپی بیمار باید بدن حرکت بوده ولی نیازی به حبس نفس نیست و می توان به راحتی نفس کشید.

تکنسین از طریق بلندگوی موجود در داخل دستگاه نکات لازم را به بیمار می گوید.

فرایند رادیوتراپی داخلی

با استفاده از کاتتر یا لوله ای مواد رادیواکتیو را وارد بدن بیمار می کنند.

زمانی که لوله یا ایمپلنت در جای مناسب خود قرار گرفت مواد وارد بدن بیمار میشود.

ماده رادیواکتیو به صورت کپسول، سیم، لوله یا دانه در داخل بدن بیمار قرار می گیرد.

مراقبت های بعد از انجام رادیوتراپی

مراقبت های زیر را باید بعد از رادیوتراپی انجام داد:

• بیمار باید مایعات فراوان استفاده کند و چنان چه گلوی بیمار در حین رادیوتراپی زخم گردید با خوردن آب خنک موجب تسکین آن شوید.
• از رژیم های پر کالری و پر پروتئین استفاده کنید‌.
• مقدار استراحت خود را بیشتر کنید‌.
• انجام این روش ممکن است موجب حالت تهوع و استفراغ در بیمار شود برای کمتر کردن عوارض آن باید از رژیم های حاوی فیبر ولی سبک استفاده نمود و مصرف غذاهای سنگین و پر چرب را فعلا حذف نمایید.
• تعداد وعده های غذایی را بیشتر ولی میزان آن را کاهش دهید و از حجم غذای کمتری در هر وعده استفاده کنید.
• استفاده از نوشیدنی‌ های گازدار را حذف کنید.
• چنان چه نفس تنگی، درد در ناحیه قفسه سینه، احساس گیجی و تشنج داشتید حتما با اورژانس تماس بگیرید.

رادیوتراپی برای چه سرطان‌هایی استفاده می‌شود؟

رادیوتراپی برای درمان طیف گسترده‌ای از سرطان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. برخی از سرطان‌هایی که با استفاده از رادیوتراپی درمان می‌شوند عبارت‌اند از:

درمان سرطان با پرتودرمانی خارجی

• سرطان سینه
• سرطان پروستات
• سرطان ریه
• سرطان روده بزرگ
• سرطان مثانه

درمان سرطان با پرتودرمانی داخلی

• سرطان دهانه رحم
• سرطان واژن
• سرطان رحم
• سرطان چشم
• سرطان رکتوم

جدیدترین تکنیک‌های رادیوتراپی

در دهه اخیر، پیشرفت‌های زیادی در زمینه رادیوتراپی حاصل شده است که باعث بهبود اثربخشی درمان و کاهش عوارض جانبی آن شده است.

یکی از تکنیک‌های جدید رادیوتراپی پروتونی است که با استفاده از پروتون‌ها به جای فوتون‌ها، به تومورهای سرطانی تابیده می‌شود.

این تکنیک به دلیل دقت بالای خود، آسیب به بافت‌های سالم را به حداقل می‌رساند

عوارض ناشی از رادیوتراپی

از جمله عارضه هایی که رادیوتراپی با خود به همراه دارد می توان موارد زیر را بیان نمود:

ایجاد خستگی زیاد از حد

برای کم کردن و مقابله با خستگی مفرط می توان راه های زیر را انجام داد:

• وسایلی که زیاد مورد استفاده قرار می دهید در دسترستان باشد.
• بین تایم کار و فعالیت های روزانه خود حتما تایمی را به استراحت اختصاص دهید.
• حتما در روز ورزش کنید و بیشتر از فعالیت های سبک استفاده کنید.
• غذاهایی که دارای پروتئین زیاد است را استفاده کنید.
• آب زیاد بنوشید.
• باید سعی کنید از افسردگی دور باشید زیرا موجب خستگی زیاد از حد می‌شود.

کم شدن اشتها

• به جای استفاده کردن از ۳ وعده در طول روز، بهتر است تعداد وعده ها بیشتر شده ولی حجم هر وعده کاهش یابد.
• هر تایمی که فرد احساس گرسنگی داشت غذا میل نماید.
• میان وعده هایی که مغذی هستند را بیمار مورد استفاده قرار دهد.
• از مکمل های مایع استفاده کند.
• میزان کالری کافی را مورد استفاده قرار دهد‌.

حساسیت پوستی در ناحیه رادیوتراپی

در این شرایط برای بهتر شدن اوضاع می توان موارد زیر را انجام داد:

• از لباس هایی که گشاد و در عین حال نرم هستند استفاده کنید.
• از خاراندن و مالش دادن ناحیه رادیوتراپی خودداری کنید‌.
• با آب ولرم و صابون ضد حساسیت ناحیه مورد نظر را شست و شو دهید.
• از کمپرس آب گرم و سرد برای ناحیه مورد نظر استفاده نکنید.
• جهت حذف موهای زائد از محصولات موبر و تراشیدن ناحیه مورد نظر خودداری کنید.
• برای استفاده کردن از محصولات آرایشی حتما با پزشک خود مشورت کنید‌.

پیشگیری از عوارض رادیوتراپی

برای جلوگیری از عوارض ناشی از رادیوتراپی، بیمار باید از مراقبت‌های پوستی مناسب استفاده کند و ناحیه پرتودرمانی را با آب ولرم و صابون ملایم شست‌وشو دهد.

همچنین استفاده از لباس‌های نرم و گشاد می‌تواند به کاهش حساسیت پوستی کمک کند.

علاوه بر این، بیماران باید رژیم غذایی مناسبی داشته باشند و از مصرف غذاهای چرب و سنگین خودداری کنند.

رادیوتراپی در کرج بدون درد

رادیوتراپی در کرج بدون درد یکی از مهم‌ ترین دغدغه‌ های بیماران مبتلا به سرطان است.

بسیاری از افراد هنگام شروع درمان نگران درد و عوارض شدید هستند، اما واقعیت این است که با پیشرفت تجهیزات پزشکی و استفاده از دستگاه‌ های پیشرفته، پرتودرمانی می‌ تواند تجربه‌ای بدون درد و با کمترین ناراحتی باشد.

در شهر کرج، مراکز مجهزی وجود دارد که تحت نظر پزشکان متخصص، جلسات رادیوتراپی با دقت بالا انجام می‌ شود و بیماران می‌ توانند با آرامش بیشتری مسیر درمان را طی کنند.

دکتر فاطمه هادی به‌ عنوان یکی از متخصصان در کرج، همواره تلاش کرده‌ است تا با استفاده از جدیدترین روش‌ ها، فرآیند رادیوتراپی برای بیماران بدون درد و با حداقل عوارض انجام شود.

این رویکرد باعث شده بیماران نه‌ تنها از نظر جسمی بلکه از نظر روحی نیز در شرایط بهتری قرار بگیرند.

تجربه و مهارت بالای ایشان در کنار استفاده از تکنیک‌ های نوین رادیوتراپی، باعث شده بسیاری از بیماران از نتایج درمان رضایت بالایی داشته باشند.

اگر به دنبال انجام رادیوتراپی در کرج بدون درد هستید، انتخاب مراکزی که مجهز به دستگاه‌ های پیشرفته و کادر پزشکی متخصص باشند اهمیت زیادی دارد.

مشاوره‌ ی دقیق قبل از شروع جلسات و رعایت مراقبت‌ های قبل و بعد از پرتودرمانی، در کاهش عوارض نقش مؤثری دارند.

تحت نظر پزشکانی مانند دکتر فاطمه هادی، این اطمینان وجود دارد که مسیر درمان با آرامش، بدون درد و با بالاترین کیفیت انجام شود.

مدت زمان هر جلسه رادیوتراپی در کرج چقدر است؟

مدت زمان هر جلسه رادیوتراپی در کرج معمولاً بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه است و این زمان بسته به نوع سرطان، محل تومور و تکنیک درمانی که پزشک انتخاب می‌ کند متفاوت خواهد بود.

بخش زیادی از این مدت به آماده‌ سازی بیمار و تنظیم دقیق دستگاه اختصاص دارد تا اشعه فقط روی ناحیه سرطانی تابیده شود و آسیبی به بافت‌ های سالم وارد نگردد.

زیر نظر پزشکان متخصصی مانند دکتر فاطمه هادی، جلسات پرتودرمانی در کرج با دقت بالا، بدون درد و در کوتاه‌ ترین زمان ممکن انجام می‌ شود تا بیمار بتواند با آرامش بیشتری روند درمان را طی کند.

تجربه بیماران رادیوتراپی در کرج

تجربه بیماران رادیوتراپی در کرج نشان می‌ دهد که با وجود نگرانی‌ های اولیه درباره درد و عوارض، بیشتر افراد از روند درمان خود رضایت داشته‌ اند.

بسیاری از بیماران در ابتدا تصور می‌ کردند پرتودرمانی فرایندی سخت و طاقت‌ فرساست، اما پس از شروع جلسات فهمیدند که این روش درمانی با کمک دستگاه‌ های پیشرفته و نظارت پزشکان متخصص، بدون درد و با کمترین ناراحتی انجام می‌ شود.

به‌ ویژه در مراکز مجهز کرج، جلسات رادیوتراپی به شکلی برنامه‌ریزی می‌ شود که بیمار در کوتاه‌ ترین زمان ممکن و با بالاترین دقت تحت درمان قرار گیرد.

یکی از نکات مشترک در تجربه بیماران پرتودرمانی در کرج، اهمیت نقش پزشک متخصص است.

بیمارانی که تحت نظر پزشکانی باتجربه مانند دکتر فاطمه هادی درمان شده‌ اند، بیشتر از کاهش استرس، آرامش روانی و همراهی تیم درمانی سخن گفته‌ اند.

آن‌ ها تأکید دارند که توضیحات دقیق پزشک درباره مراحل رادیوتراپی و مراقبت‌های قبل و بعد از درمان، باعث کاهش ترس و افزایش امیدشان به نتیجه مثبت درمان شده است.

بیماران بیان کرده‌ اند که رعایت توصیه‌ های پزشک درباره تغذیه مناسب، مراقبت از پوست و پرهیز از سیگار تأثیر زیادی در کاهش عوارض رادیوتراپی داشته است.

این تجربیات واقعی نشان می‌ دهد که اگر رادیوتراپی در کرج در مرکز معتبر و تحت نظر متخصصان با تجربه انجام شود، می‌ تواند یکی از بهترین و مؤثرترین روش‌ های درمانی سرطان باشد.

هزینه رادیوتراپی در کرج

هزینه رادیوتراپی در کرج به عوامل مختلفی بستگی دارد.

از جمله نوع سرطان، تعداد جلسات مورد نیاز، تکنیک درمانی مورد استفاده و تجهیزات مرکز درمانی.

در برخی موارد بیماران تنها به چند جلسه نیاز دارند، اما در موارد دیگر ممکن است درمان چندین هفته طول بکشد و همین موضوع بر هزینه نهایی تأثیر می‌ گذارد.

نکته مهم این است که بیشتر مراکز پرتودرمانی در کرج تحت پوشش بیمه‌ های درمانی فعالیت می‌ کنند و بخش زیادی از هزینه‌ ها توسط بیمه پرداخت می‌ شود، بنابراین بیماران می‌ توانند بدون نگرانی جدی از نظر مالی روند درمان خود را آغاز کنند.

طبق تجربه بیماران، انتخاب پزشک متخصص و مرکز مجهز نقش مهمی در مدیریت هزینه و کیفیت درمان دارد.

در کرج، پزشکانی مانند دکتر فاطمه هادی با بهره‌گیری از دستگاه‌ های پیشرفته و برنامه‌ ریزی دقیق درمان، تلاش می‌ کنند تا هم اثربخشی جلسات رادیوتراپی بالا باشد و هم هزینه‌ ها به‌ صورت منطقی مدیریت شوند.

اگر قصد شروع پرتودرمانی در کرج را دارید، بهتر است قبل از آغاز جلسات، مشاوره‌ ای کامل با پزشک داشته باشید تا هم از روند درمان و هم از برآورد هزینه‌ ها مطلع شوید.