ویروس اچ پی وی چیست؟

به عفونت ویروسی می گویند که موجب به وجود آمدن ضایعات پوستی و ایجاد زگیل می‌شود.

این ویروس در انواع مختلفی وجود دارد که تعداد آن بالای ۱۰۰ نوع است و یکسری از آنها باعث به وجود آمدن سرطان می گردد.

اکثر عفونت های ناشی از HPV باعث ایجاد سرطان نمی گردد اما یکسری از آنها منجر به سرطان در رحم، دهانه ی رحم و همچنین واژن می‌شود.

سرطان های ناحیه ی مقعد، سرطان فرج، سرطان گلو نیز می تواند ناشی از این ویروس باشد.

عفونت ناشی از ویروس اچ پی از طریق تماس پوستی و رابطه جنسی انتقال پیدا می‌ کند.

واکسن ویروس اچ ‌پی‌ وی می ‌تواند در ابتلا به این بیماری به فرد کمک کند.

علائم ویروس اچ پی وی

این ویروس به صورت توده‌ هایی شبیه گل کلم هستند و مسطح و یا برجسته می باشند و در اندازه های کوچک و بزرگ وجود دارند.

برای بروز علائم ناشی از این ویروس ماه ها و یا سال ها زمان لازم است.

علائمی که ریسک ابتلا به بیماری اچ ‌پی ‌وی را افزایش می ‌دهد

عامل های خطرساز ابتلا به این بیماری عبارتند از:

تعداد شرکای جنسی که فرد دارد

هرچه فرد دارای تعداد شریک های جنسی بیشتری باشد احتمال ابتلای وی به بیماری اچ پی وی بیشتر است داشتن رابطه با شریک جنسی که خود دارای تعداد شرکای جنسی زیادی است نیز، احتمال ابتلا به این بیماری را بالا می برد.

سن فرد

معمولاً جوانان و نوجوانان بیشتر به زگیل تناسلی مبتلا می‌شوند مخصوصا افرادی که از سنین پایین رابطه جنسی را شروع کرده اند.

داشتن سیستم ایمنی ضعیف

هر چه سیستم ایمنی بدن فرد ضعیف تر باشد احتمال ابتلای وی به بیماری اچ پی بالاتر می ‌رود.

داروهایی که سرکوب کننده سیستم ایمنی هستند وهمچنین بیماری ایدز، باعث ضعیف شدن سیستم ایمنی بدن می‌شود.

داشتن پوستی آسیب دیده

بخش هایی از پوست که دچار آسیب دیدگی شده و باز است بیشتر از دیگر قسمت های بدن امکان ابتلا به این بیماری را دارد.

داشتن تماس با شخص آلوده

تماس داشتن با سطوح آلوده و اشخاص آلوده خطر ابتلا به این بیماری را بیشتر می کند.

طریقه ی انتقال ویروس اچ پی وی

این بیماری از طریق برقراری رابطه ی جنسی و همچنین داشتن تماس پوستی با شخص آلوده انتقال می یابد.

نمی توان مشخص کرد که اول چه کسی به این بیماری مبتلا شده است زیرا این امکان وجود دارد که علائم ناشی از بیماری‌ چند سال بعد خود را نشان دهد.

چنان چه فرد در حین روابط جنسی از کاندوم استفاده کند باز هم امکان ابتلا به این ویروس در وی وجود دارد.

شایع ترین این ویروس نوع ۱۶ و ۱۸ آن است که چنان چه فردی مبتلا به آنها شود امکان ابتلا به دیگر نوع ها نیز برای وی وجود دارد.

تشخیص ویروس اچ پی وی 

پزشک ممکن است بتواند عفونت اچ‌پی‌وی را با نگاه کردن به زگیل‌‌ها تشخیص دهد. اگر زگیل تناسلی قابل مشاهده نباشد، به یک یا چند آزمایش زیر نیاز است:

تست پاپ اسمیر

این ویروس از طریق انجام تست پاپ اسمیر و با وجود زگیل در ناحیه ی تناسلی شناسایی میشود.

در تست پاپ اسمیر با استفاده از برداشتن نمونه ای از سلول های دهانه ی رحم و آزمایش کردن آن نمونه، آن را از لحاظ وجود سلول سرطانی مورد آزمایش قرار می دهند.

چنان چه از طریق تست وجود سلول های سرطانی مشخص شد، نشانه ای از ابتلا به اچ پی وی نیز می باشد‌.

آزمایش محلول سرکه یا اسید استیک

محلول سرکه که در نواحی تناسلی آلوده به HPV اعمال می شود، آنها را سفید می کند.

این آزمایش ممکن است به شناسایی ضایعات مسطح که به سختی قابل مشاهده هستند کمک کند.

آزمایش DNA

آزمایش DNA انجام شده بر روی سلول های دهانه رحم می تواند DNA انواع پرخطر HPV را که با سرطان های دستگاه تناسلی مرتبط هستند، شناسایی کند.

برای زنان 30 سال و بالاتر، علاوه بر آزمایش پاپ اسمیر، آزمایش DNA نیز توصیه می شود.

ایمنی و اچ پی وی

معمولا افراد مبتلا به ویروس اچ پی وی متوجه وجود این ویروس در بدن خود نمی شوند زیرا ویروسی بی علامت است و در بیشتر اوقات سیستم ایمنی بدن اقدام به مبارزه با این ویروس و از بین بردن آن می کند و مانع از ایجاد مشکل در فرد می‌شود.

ولی در صورت ابتلای فرد به نوع های پر خطر این ویروس و رشد سلول های ناشی از آن، ممکن است باعث به وجود آمدن سرطان گردد.

با به کار گیری واکسن اچ پی وی می توان از ابتلا به این سرطان جلوگیری کرد زیرا باعث انتقال پاسخ ایمنی قوی بر علیه ویروس میشود و از بدن در طولانی مدت محافظت می کند.

پیشگیری از HPV

قطعا بهترین راه برای پیشگیری از ویروس HPV استفاده از واکسن گارداسیل است که با دوز های متفاوت برای هر گروه سنی توسط پزشک تجویز و تزریق می شود.

این واکسن در پیشگیری از انواع عفونت HPV که منجر به سرطان گردن رحم و واژن و زگیل تناسلی می‌شود موثر است.

درست است که واکسن، بهترین گزینه برای جلوگیری از ویروس HPV است اما با این حال افرادی که واکسن تزریق می کنند هم ممکن است به این ویروس مبتلا شوند.

خوب است بدانید که برای جلوگیری از زگیل های تناسلی تنها استفاده از کاندوم جوابگو نیست.

واکسن HPV

شروع واکسیناسیون HPV برای همه نوجوانان (دختر و پسر) در سنین 11-12 سال توصیه می شود.

بهتر است این واکسن در سنین 9 تا 26 سالگی تزریق شود، اما تزریق واکسن تا 45 سالگی نیز توصیه می شود.

تعداد دوز این واکسن براساس موارد زیر تجویز می شود:

• در سن کمتر از پانزده سال و با عملکرد طبیعی سیستم ایمنی باید دو تزریق با فاصله حداقل پنج ماه انجام شود.
• در سن پانزده سالگی یا بیشتر و با عملکرد طبیعی سیستم ایمنی، سه دوز واکسن باید تزریق شود.
  دوز دوم باید یک تا دو ماه پس از اولین دوز تزریق شود و باید حداقل چهار هفته بین دوز اول و دوم، حداقل دوازده هفته بین دوز دوم و سوم و حداقل پنج ماه بین دوز اول و دوم فاصله باشد.

• افراد مبتلا به HIV یا نقص سیستم‌ایمنی بدون توجه به سن شروع واکسیناسیون، باید سه دوز واکسن تزریق کنند.

مدت زمان تبدیل اچ پی وی به سرطان

معمولا همه ی افرادی که آلوده به این ویروس شده اند به سرطان مبتلا نمی‌شوند ولی در صورت داشتن عفونت های ناشی از اچ پی وی های پر خطر، احتمال ابتلا به سرطان وجود دارد.

در صورت ابتلای فرد به ویروس اچ پی وی پر خطر، ۱۰ الی ۲۰ سال زمان می برد تا این ویروس تبدیل به سرطان گردد البته در بعضی از مواقع این مدت زمان کمتر خواهد بود.

افرادی که دارای سیستم ایمنی ضعیفی هستند بیشتر از بقیه امکان دارد مبتلا به سرطان ناشی از این ویروس شوند.

انواع بیماری هایی که ویروس اچ پی وی ایجاد می کند

• سرطان مقعد
• در مردان سرطان آلت تناسلی
• سرطان واژن
• سرطان دهانه رحم
• عفونت

انواع ویروس اچ پی وی

این ویروس در دو نوع کم خطر و پر خطر وجود دارد.

نوع کم خطر آن بیماری جدی را برای فرد ایجاد نمی کند و به صورت زگیل در قسمت ناحیه ی تناسلی، دهان و گلوی فرد ظاهر می‌شود ولی نوع پر خطر این ویروس باعث ایجاد ضایعات پیش سرطانی و همچنین ضایعات سرطانی می گردد، مخصوصا نوع های ۱۶ و ۱۸ این ویروس که موجب ابتلای فرد به سرطان در قسمت ناحیه ی تناسلی می‌شود.

محل ایجاد ویروس اچ پی وی

• این ویروس در زنان در ناحیه ی فرج، دهانه ی واژن و رحم، مقعد فرد، دهان و گلو و قسمت مجاری ادرار وی ایجاد میشود.
• در مردان در ناحیه ی بیضه ها، آلت تناسلی، مقعد فرد، دهان و گلو و همچنین کشاله ی ران ایجاد میشود.

طریقه ی انتقال ویروس اچ پی وی

• داشتن رابطه ی جنسی حفاظت نشده موجب ابتلا به این ویروس میشود‌.
• اگر فرد دارای شریک های جنسی متعدد باشد.
• اگر فرد رابطه ی جنسی دهانی داشته باشد.
• در صورت مبتلا بودن مادر و انجام زایمان طبیعی، نوزاد نیز مبتلا می گردد.
• در صورت تماس با دستگاه های آلوده چون دستگاه لیزر
• در صورتی که افراد معتاد از سرنگ های مشترک استفاده کرده باشند.

راه های تشخیص ویروس اچ  پی وی

انجام کولپوسکوپی و استفاده از اسید استیک

کولپوسکوپی روشی است که با استفاده از دستگاه کولپوسکوپ و استفاده از میکروسکوپ آن دهانه ی رحم و واژن مورد بررسی قرار می گیرد تا چنان چه ضایعه ای وجود دارد شناسایی شود.

در مواردی که ضایعه ها مشخص نیستند از اسید استیک استفاده می کنند.

با استفاده از کولپوسکوپی درجه ای که ضایعه دارد و همچنین کانتور‌ سطح آن مشخص می گردد.

برای استفاده از تست اسید استیک از گاز مرطوبی که به وسیله ی اسید استیک مرطوب شده روی ناحیه ی مشکوک و مورد نظر استفاده کرده و بعد از ۵ تا ۱۰ دقیقه قرارگیری روی ناحیه، ضایعات مشکوک مشخص می‌شوند.

از روش اسید استیک برای نمایان شدن ضایعات مسطح و نامشخص استفاده میشود‌.

انجام بیوپسی و یا نمونه برداری

در هنگام استفاده از کولپوسکوپی ممکن است پزشک نمونه ای از بافت‌ های مشکوک را برداشته و برای آزمایش به آزمایشگاه بفرستد تا با مشخص شدن عارضه اقدام به درمان آن کنند.

از طریق انجام بیوپسی سلول های پیش سرطانی و یا سلول های سرطانی مشخص می گردند و متناسب با آن درمان را برای فرد به کار می گیرند.

انجام تست پاپ اسمیر

در تست پاپ اسمیر بیمار به پشت خوابیده و پزشک از طریق دستگاه اسپکولوم دهانه ی واژن را باز کرده و قسمتی از سلول های موجود در دهانه ی رحم را برای آزمایش خارج می‌ کند.

این سلول ها برای بررسی سرطانی بودن و یا غیر سرطانی بودن مورد آزمایش قرار می گیرند.

انجام آزمایش مولکولی

با به کارگیری آزمایش مولکولی برای شناسایی کردن DNA انواع پرخطر، می توان HPV های پر خطر را شناسایی کرد.

علائم عفونت HPV چیست؟

در برخی موارد ویروس HPV در عرض چند هفته به علت سیستم ایمنی بالا در فرد، از بین می رود و حتی زگیل هم ایجاد نمی شود.

زگیل بسته به نوع ویروس HPV، دارای ظاهر و موقعیت متفاوتی است.

به طور کلی ویروس HPV تبدیل به زگیل های زیر می شود:

زگیل تناسلی

زگیل تناسلی شبیه به برجستگی ها و برآمدگی های ریزی است که به گل کلم شباهت محسوسی دارد.

بانوانی که دچار زگیل تناسلی می شوند بیشتر در ناحیه فرج آنها این زگیل ظاهر می شود اما این به این معنی نیست که در بقیه قسمت ها نمایان نشود.

در مردان بیشتر در ناحیه آلت تناسلی و بیضه یا اطراف مقعد زگیل تناسلی ظاهر می شود.

زگیل معمولی

زگیل های معمولی کوچک هستند که ممکن است به یکدیگر بپیوندند و باعث تشکیل زگیل های بزرگتر شوند.

این نوع زگیل در هر جای بدن می تواند ظاهر شود که بیشتر در قسمت هایی همچون دست و پا رخ می دهد.

زگیل کف پا

این نوع زگیل روی خطوط طبیعی پوست کف پا ظاهر می‌شود.

این زگیل در ابتدا کوچک است که با گذشت زمان می تواند بزرگتر شود و باعث بروز ناراحتی و مشکلاتی در افراد شود.

زگیل‌های مسطح

این نوع زگیل معمولا روی دست و پا و صورت رخ می دهد که رنگ آنها یا همانند رنگ پوست بدن یا صورتی و یا قهوه ای است.

راه انتقال ویروس اچ پی وی

روابط جنسی

انتقال HPV بیشتر از طریق تماس جنسی اتفاق می افتد.

روابط جنسی موضعی (مانند رابطه جنسی تناسلی) یا موضعی (مانند تماس با پوست) می تواند باعث انتقال ویروس شود.

تماس مستقیم با پوست آلوده

HPV می تواند از طریق تماس مستقیم با پوست آلوده منتقل شود.

این شامل تماس با زخم ها، میخچه ها یا سایر نواحی پوستی است که به HPV آلوده شده اند.

تماس با سطوح مشترک

ویروس HPV می تواند روی سطوح مشترک مانند حمام یا استخر باقی بماند.

اگر فردی با پوست آلوده روی این سطوح تماس پیدا کند، انتقال ویروس ممکن است رخ دهد.

انتقال از مادر به نوزاد

در برخی موارد، انتقال HPV از مادر به نوزاد در حین زایمان امکان پذیر است، اما این اتفاق نادر است.

مخاطی

HPV می تواند از طریق مخاط منتقل شود.

ویروس پاپیلومای انسانی اغلب از طریق تماس مستقیم با پوست آلوده به ویروس یا از طریق مخاطی مانند مخاط دهان، داخلی و گلو منتقل می شود.

درمان عفونت HPV

زگیل‌ها اغلب بدون درمان از بین می‌روند، به ویژه در کودکان.

درمان خاصی برای زگیل تناسلی وجود ندارد ممکن است برخی درمان ها زگیل را از بین ببرند اما یا در جای دیگر یا همان نقطه دوباره ظاهر می شود.

دارو‌های HPV

اسید سالیسیلیک

درمان‌های بدون نسخه که حاوی اسید سالیسیلیک هستند با حذف تدریجی لایه‌های زگیل عمل می‌کنند.

برای زگیل های معمولی، اسید سالیسیلیک می تواند باعث تحریک پوست شود و برای استفاده روی صورت نیست.

ایمیکیمود

این کرم تجویزی ممکن است توانایی سیستم ایمنی را برای مبارزه با HPV افزایش دهد.

عوارض جانبی شایع شامل قرمزی و تورم در محل استفاده است.

پودوفیلوکس

پودوفیلوکس یک کرم تجویزی موضعی است که با تخریب بافت زگیل تناسلی عمل می کند.

پودوفیلوکس ممکن است باعث سوزش و خارش در محل مصرف شود.

تری کلرواستیک اسید

این درمان شیمیایی زگیل های کف دست، کف پا و اندام تناسلی را می سوزاند و ممکن است باعث تحریک موضعی شود.

جراحی و روش‌های درمانی دیگر

• انجماد با نیتروژن مایع یا کرایوتراپی
• سوزاندن با جریان برق؛ الکتروکوتریزاسیون یا کوتر کردن
• عمل جراحی برای برداشتن زگیل
• جراحی لیزر

سوالات متداول

آیا مادر باردار می تواند HPV را به فرزند خود منتقل کند؟

اگرچه این موضوع نادر می باشد، اما عفونت HPV می تواند هنگام عبور نوزاد از طریق کانال آلوده مادر، منتقل شود.

میزان شیوع ویروس HPV به چه صورت می باشد؟

HPV یک عفونت بسیار شایع است و تخمین زده می شود که 90 درصد افراد در مقطعی از زندگی خود به این ویروس مبتلا می شوند و آنها را در معرض مشکلات سلامتی جدی مانند سرطان دهانه رحم در زنان قرار می دهد.

در سال 2017، سازمان بهداشت جهانی (WHO) شیوع HPV در زنان در سراسر جهان را 7.11 درصد تخمین زد.

شایع ترین انواع HPV تیپ 16 و 18 است و زنانی که به یکی از این نوع ویروس ها آلوده می شوند، می توانند همزمان به نوع دیگری از این ویروس ها نیز مبتلا شوند.

همچنین شیوع HPV در مردان در تمام مناطق جهان بالاست، به طوری که اوج ابتلا در مردان در سنین نسبتاً بالاتری نسبت به زنان است.

ویروس  HPV چه علائمی دارد؟

این ویروس علائم مختلفی داره که بارز ترین آن ظاهر شدن زگیل است.

آیا همه ی افراد آلوده به ویروس HPV در آینده سرطان میگیرند؟

اکثر عفونت های HPV خود به خود در عرض 1 تا 2 سال برطرف می شوند و بیشتر ضایعات دهانه رحم منجر به سرطان نمی شوند.

آزمایش مولکولی HPV به چه صورت می باشد؟

از طریق شناسایی ماده ژنتیک ویروس و نوع ویروس در آزمایشگاه انجام می شود.