به بیماری عفونی که به دلیل تماس با پوست آلوده به ویروس تبخال، در ناحیه تناسلی فرد بروز یافته و وی را درگیر می کند تبخال تناسلی می گویند.

تبخال تناسلی از راه آمیزش با فرد مبتلا، منتقل می گردد و به صورت زخم هایی کوچک و دردناک در ناحیه تناسلی خود را نشان می دهد.

این بیماری ابتدا به صورت قرمزی خود را نشان می دهد و بعد به تاول هایی کوچک تبدیل می گردد و با گذشت چند روز آن تاول ها پاره شده و ترشحات موجود در داخل آن خارج می گردد و زخم هایی دردناک را ایجاد می نماید.

با آلوده بودن به این ویروس امکان انتقال به دیگران هم وجود دارد چون ویروسی مسری است از این رو با به کار گرفتن کاندوم در رابطه جنسی تا حدودی می توان مانع ابتلا به آن شد.

معمولا در سنین ۱۴ الی ۵۰ سالگی افراد در گیر این ویروس می‌شوند و درمانی برای آن وجود ندارد فقط با استفاده از دارو هایی می توان شدت و ریسک انتقال را کاهش داد.

علائم ناشی از تبخال تناسلی

بیشتر اشخاص مبتلا به تبخال تناسلی دارای علائم آشکاری نیستند و یا علائم بسیار خفیفی دارند که بعد از ۲ الی ۱۲ روز قرار گرفتن در معرض ویروس خود را نمایان می کنند.

از جمله علائم ناشی از این ویروس می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• داشتن احساس درد و خارش در ناحیه مورد نظر که تا زمان رفع عفونت ادامه دارد.
• وجود تاول هایی کوچک و برجستگی هایی ریز که چند روز بعد از ابتلا و وجود عفونت خود را نشان می دهند.
• وجود زخم به دلیل پارگی و خارج شدن مایع موجود در تاول های تبخال که ممکن است موجب خونریزی نیز شود و در هنگام ادرار کردن با درد همراه است‌.
• بهبود یافتن محل زخم و وجود پوسته پوستگی در آن ناحیه
• علائمی چون ابتلا به آنفولانزا در مراحل اولیه و یا متورم شدن غدد لنفاوی موجود در کشاله ران فرد
• داشتن احساس سردرد و یا تب در مراحل اولیه

راه های انتقال ویروس تبخال تناسلی

ویروس تبخال از طریق تماس پوست با پوست آلوده به تبخال منتقل می گردد.

این ویروس با وجود غشای مخاطی که در پوست های مرطوب، قسمت های داخل دهان و ناحیه تناسلی وجود دارد، منتقل می گردد.

با فعال بودن این ویروس و برقراری رابطه جنسی واژینال و یا دهانی این ویروس به فرد دیگر منتقل می گردد و وی را هم درگیر می کند.

از هنگام وجود نشانه ها و علائم تبخال تناسلی تا زمان بهبود یافتن تاول ها و زخم هایی که ایجاد شده اند و بهبود یافتن پوست مورد نظر، امکان انتقال تبخال تناسلی وجود دارد.

گاهی اوقات نیز این ویروس در بدن فرد علائم ندارد ولی به دلیل وجود می تواند شخص دیگر را درگیر و مبتلا کند.

زخم های ایجاد شده به دلیل وجود تبخال تناسلی موجب انتقال ویروس می‌شوند.

با تماس دست با محل زخم ها که آلوده به ویروس است و تماس دوباره آن با چشم و یا پوست عفونت و ویروس موجود منتقل گشته و آن ناحیه را هم درگیر می کند‌.

زخم های ایجاد شده از تبخال تناسلی در نواحی زیر ممکن است دیده شوند:

• در قسمت ران‌ها و باسن فرد
• در داخل دهان
• در ناحیه مقعد
• در قسمت مجاری ادراری
• در قسمت واژن زنان
• در دهانه رحم زنان
• بخش های خارجی دستگاه تناسلی زنان
• کیسه بیضه آقایان
• آلت تناسلی آقایان

علت ابتلا به تبخال تناسلی

تبخال تناسلی ناشی از وجود ویروس هرپس سیمپلکس‌ بوده که دارای دو نوع است:

هرپس سیمپلکس نوع اول و هرپس سیمپلکس نوع دوم، هردوی این ویروس ها با انجام رابطه جنسی دهانی، واژینال و یا مقعدی به دیگری منتقل می‌شود و عفونت های ناشی از آنها دارای ۳ مرحله است:

• عفونت اولیه
• سکون که در آن نشانه ای از وجود تبخال نیست.
• عود ویروس که به دلیل عواملی چون استرس، کم شدن قدرت ایمنی بدن، انجام جراحی و عمل های زیبایی فعال می گردد.

ویروس هرپس سیمپلکس نوع اول موجب به وجود آمدن تبخال در نواحی اطراف دهان می‌شود و از طریق تماس پوست با پوستی آلوده رخ می دهد.

در زمان رابطه دهانی نیز ممکن است در ناحیه تناسلی رخ دهد. مقدار عود این نوع ویروس کمتر از نوع دوم آن است.

علت ابتلا به تبخال تناسلی نوع دوم ویروس هرپس سیمپلکس است که با رابطه جنسی و تماس پوستی انتقال می یابد.

این نوع جزو ویروس های مسری و شایع است که با وجود زخم باز و یا بسته منتقل می گردد.

ویروس هرپس سیمپلکس زمانی که خارج از بدن باشد خیلی زود از بین می رود از این رو با داشتن تماس پوستی با توالت ها، حمام ها و دیگر اشیا فرد مبتلا، این ویروس به دیگری منتقل نمی گردد.

این ویروس در غشای مخاطی که لایه های نازک در بافت های بدن هستند، وجود دارد و آن را می توان در قسمت دهان، اندام تناسلی و بینی یافت.

در واقع در مایع هایی چون بزاق، مایع منی و همچنین ترشحات واژن این ویروس وجود دارد.

با قرارگیری این ویروس در بدن، به سلول ها وارد شده و در سلول های عصبی تکثیر پیدا می کند و این خود موجب درمان سخت آن می گردد.

عواملی که ریسک ابتلا به تبخال تناسلی را بالا می برد

ریسک ابتلا به تبخال تناسلی در موارد زیر بالا تر است:

• در صورت زن بودن زیرا آناتومی بدن زنان به گونه ای است که ریسک ابتلای آنها را بالا می برد.
• در هنگامی که شخصی چند شریک جنسی داشته باشد زیرا داشتن شریک های جنسی متعدد ریسک ابتلا تبخال تناسلی را در فرد افزایش می دهد.

تشخیص تبخال تناسلی

باید این عارضه زود تشخیص داده شده و مورد درمان قرار بگیرد تا از شیوع آن جلوگیری شود.

تشخیص تبخال تناسلی توسط پزشک متخصص و از طریق انجام معاینات فیزیکی و یکسری آزمایشات صورت می گیرد.

از آزمایشات تشخیصی‌ این عارضه می توان موارد زیر را بیان نمود:

• انجام کشت ویروس، که با نمونه گرفتن از بافت محل تبخال و یا زخم ایجاد شده و آزمایش آنها صورت می گیرد.
• آزمون PCR که به آزمون واکنش زنجیره‌ای پلیمراز معروف است که با استفاده از نمونه خون، بافت قسمت تبخال، مایع نخاعی و یا مایع زخم انجام می گیرد و DNA را به این طریق کپی می کنند و از لحاظ وجود ویروس هرپس سیمپلکس مورد آزمایش قرار می دهند.
• انجام آزمایش خون که با استفاده از نمونه خون، آنتی بادی های این ویروس مورد ارزیابی قرار می گیرد تا ابتلا به این ویروس در گذشته را مشخص کنند.

درمان تبخال تناسلی

امکان اینکه ویروس هرپس سیمپلکس را به طور کامل از بین برد وجود ندارد و درمانی قطعی برای آن نیست.

اما با به کار گیری یکسری داروی ضد ویروسی می توان تعداد این ویروس ها را در بدن کم کرد و مانع از شیوع بیشتر آن شد و تضمینی برای سلامت شریک جنسی را فراهم نمود.

با حذف تبخال هایی که آبدار هستند و بهبود زخم آنها می توان ریسک انتقال آنها را خیلی کم کرد.

از جمله عملکرد داروهای تجویزی برای این عارضه به قرار زیر است:

• در زمان شیوع اولیه باعث می‌شود بهبودی زخم ها سریع تر صورت بگیرد.
• مدت زمان علائم ایجاد شده و شدت آنها را کم می کند.
• تعداد دفعات عود آن را کاهش می دهد.
• موجب حداقل شدن امکان انتقال ویروس به دیگران می‌شود.

از داروهای مورد استفاده برای درمان تبخال تناسلی می توان به آسیکلوویر و والاسیکلوویر (والترکس)اشاره نمود که معمولا در صورت بروز علائم توصیه می‌شود که مورد استفاده قرار گیرند و دارای عوارض جانبی بسیار کمی هستند.

دیگر راهکار های درمان تبخال تناسلی لیزر سرد و یا لیزر کم توان است که درمان سریع تبخال را به همراه دارند.

علاوه بر روش‌ های دارویی و لیزر، در برخی موارد پزشک‌ ها از درمان پیشگیرانه (Suppressive Therapy) استفاده می‌ کنند، در این حالت بیمار حتی در صورت نداشتن علائم هم روزانه دوز کمی از داروی ضدویروسی مصرف می‌ کند تا از عود مجدد تبخال و انتقال آن به شریک جنسی جلوگیری شود.

از عوارض جانبی خفیف داروهای ضدویروسی می‌ توان به تهوع، سردرد و مشکلات گوارشی جزئی اشاره کرد، اما این عوارض معمولاً نادر و خفیف هستند.

از دیگر اقدامات مکمل می‌ توان به موارد زیر اشاره کرد:

• استفاده از کمپرس سرد برای کاهش درد و التهاب ناحیه درگیر

• پوشیدن لباس‌ های گشاد و نخی برای جلوگیری از تحریک زخم‌ ها

• پرهیز از تماس جنسی در دوران فعال بودن تبخال جهت پیشگیری از انتقال

• تقویت سیستم ایمنی بدن با تغذیه مناسب، خواب کافی و مدیریت استرس

• شست‌ و شوی مرتب ناحیه با آب ولرم و صابون ملایم برای جلوگیری از عفونت ثانویه

با رعایت این موارد و ادامه درمان مناسب، می‌ توان کنترل خوبی بر بیماری داشت و کیفیت زندگی فرد را حفظ کرد.

عوارض ناشی از تبخال تناسلی

تبخال تناسلی با یکسری عارضه برای فرد مبتلا همراه است از جمله:

• وجود زخم در ناحیه تناسلی که باعث افزایش ریسک ابتلا به دیگر ویروس ها از جمله ایدز می گردد.
• امکان آلودگی نوزاد در حین تولد و انجام زایمان به دلیل آلوده بودن مادر وجود دارد که ایجاد آن باعث خطراتی چون آسیب های مغزی، نابینا شدن و مرگ برای نوزاد همراه است.
• ممکن است زخم ها التهابات را در مجاری ادرار ایجاد کنند که موجب مسدود شدن مجاری ادرار شده به گونه ای که برای تخلیه فرد به کاتتر نیاز پیدا کند‌.
• ممکن است راست روده را با التهاب مواجه کند مخصوصا زمانی که دو مرد با هم رابطه جنسی دارند.
• التهاباتی‌ را در غشا ها و مایع های مغزی موجود در قسمت های اطراف مغز و نخاع به وجود می آورد.

پیامدهای عدم درمان تبخال تناسلی در بلندمدت

اگر تبخال تناسلی بدون درمان رها شود، احتمال تکرار و عود مکرر آن به‌مراتب بیشتر می‌ شود.

این عودها ممکن است با شدت بیشتر و با فواصل زمانی کوتاه‌ تری رخ دهند که نه‌ تنها باعث آزار جسمی می‌ شود، بلکه کیفیت زندگی فرد را نیز به‌ طور قابل توجهی تحت تأثیر قرار می‌ دهد.

در برخی موارد، زخم‌ های تبخال در نواحی حساس ممکن است دیرتر بهبود یابند و موجب بروز دردهای مزمن یا مشکلات پوستی ثانویه شوند.

از سوی دیگر، عدم درمان مناسب می‌ تواند خطر انتقال ویروس به شریک جنسی را افزایش دهد، به‌ ویژه در مواردی که فرد علائمی ندارد اما همچنان ناقل ویروس است.

در زنان باردار، تبخال درمان‌ نشده می‌ تواند باعث عفونت نوزاد هنگام زایمان شود که عوارض جدی برای نوزاد به همراه دارد.

وجود تبخال فعال می‌ تواند خطر ابتلا به بیماری‌هایی مانند HIV را نیز افزایش دهد، چرا که زخم‌ های باز راه ورود ویروس‌ های دیگر را هموار می‌ کنند.

تفاوت ظاهری تبخال تناسلی در زنان و مردان

ظاهر تبخال تناسلی در مردان معمولا به‌صورت تاول‌ های کوچک و دردناک روی ناحیه آلت تناسلی، بیضه‌ ها، ران داخلی یا اطراف مقعد دیده می‌ شود.

این تاول‌ ها ممکن است پس از چند روز بترکند و به زخم‌ های سطحی تبدیل شوند که با سوزش، خارش یا درد همراه‌ اند.

به‌دلیل اینکه نواحی تناسلی مردان معمولا در معرض دید بیشتری قرار دارند، شناسایی این ضایعات اغلب سریع‌ تر و آسان‌ تر است.

مردان ممکن است سوزش هنگام ادرار و ترشح خفیف را نیز تجربه کنند.

در زنان، تبخال تناسلی می‌ تواند ظاهر متفاوت‌ تری داشته باشد و اغلب در نواحی داخلی‌ تر مانند لابیا، دهانه واژن، دهانه رحم و اطراف مقعد ظاهر شود.

از آنجا که برخی ضایعات در نواحی کمتر قابل مشاهده قرار دارند، ممکن است علائم دیرتر شناسایی شوند یا با بیماری‌ های دیگر اشتباه گرفته شوند.

زنان بیشتر از مردان دچار علائم عمومی مانند تب، تورم غدد لنفاوی و درد لگنی می‌ شوند.

تبخال واژینال ممکن است با ترشح واژینال غیرطبیعی همراه باشد و در برخی موارد باعث ناراحتی شدید هنگام ادرار یا مقاربت شود.

تأثیر تبخال تناسلی بر سلامت روانی

تبخال تناسلی می‌ تواند تأثیرات منفی قابل توجهی بر سلامت روانی افراد داشته باشد.

بسیاری از مبتلایان به تبخال تناسلی ممکن است از نگرانی‌ های مربوط به ظاهر زخم‌ ها و احساس شرمندگی یا خجالت رنج ببرند.

این مسائل می‌ توانند اعتماد به نفس فرد را کاهش دهند و به‌ ویژه در روابط جنسی مشکلاتی ایجاد کنند.

افراد ممکن است به‌ دلیل ترس از انتقال بیماری به شریک جنسی یا نگرانی از قضاوت دیگران از برقراری روابط اجتماعی و جنسی اجتناب کنند، که این می‌ تواند به انزوا و افسردگی منجر شود.

علاوه بر این، تجربه درد و ناراحتی ناشی از تبخال تناسلی می‌ تواند بر وضعیت روانی فرد تاثیر گذار باشد.

دردهای مزمن و مکرر، به‌ ویژه در زمان بروز ضایعات تبخال، می‌ توانند استرس و اضطراب زیادی را ایجاد کنند.

این مشکلات فیزیکی ممکن است فرد را از انجام فعالیت‌ های روزانه خود باز دارند و به احساس ناتوانی یا بی‌ ارزشی منجر شوند.

برخی افراد مبتلا به تبخال تناسلی همچنین ممکن است دچار افسردگی شوند، به‌ ویژه اگر بیماری به‌ صورت مزمن و با دفعات زیاد عود کند.

در نهایت، ابتلا به تبخال تناسلی می‌ تواند بر روابط شخصی و جنسی فرد نیز تأثیر بگذارد.

بسیاری از مبتلایان ممکن است از نگرانی‌ های مرتبط با انتقال ویروس به شریک جنسی یا ایجاد مشکلات در روابط عاشقانه رنج ببرند.

این اضطراب می‌ تواند به‌ طور جدی بر روابط عاطفی و جنسی تأثیر گذاشته و باعث کاهش کیفیت زندگی فرد شود.

به همین دلیل، حمایت روان‌ شناسی و مشاوره در کنار درمان‌ های پزشکی برای افراد مبتلا به تبخال تناسلی اهمیت زیادی دارد.